فرمانداری خور و بیابانک
خانه
فرخي

فَرْخي (به گويش محلي فَرْوي) شهري است در بخش مركزي شهرستان خور و بيابانك استان اصفهان در كوير مركزي ايران. شهر فرخي در 54 درجه و 55 دقيقه طول شرقي و 33 درجه و 51دقيقه عرض شمالي و در 400 كيلومتري شرق اصفهان قرار دارد. فرخي از شرق به شهر خور و از غرب به روستاي چاهملك و از جنوب به روستاهاي جعفرآباد و ابراهيم‌آباد و از شمال به كوه‌هاي كم ارتفاع فرخي محدود مي‌شود.

روستاي «فرخي» از توابع شهرستان خور و بيابانك در تاريخ 16/9/1388 با موافقت هيأت دولت و به استناد ماده 13 قانون تعاريف و ضوابط تقسيمات كشوري به شهر تبديل شد. اين شهر با جمعيتي بيش از چهار هزار و 600 نفر در 15 كيلومتري غرب شهر خور، مركز شهرستان خور و بيابانك قرار دارد.

فرخي آب و هوايي گرم و خشك دارد و حيات آن به چند رشته قنات وابسته‌است كه قديمي ترين آن به طول 9 كيلومتر است. شغل اهالي اين شهر بيشتر كرباس بافي، قالي بافي و كشاورزي است. گندم، جو، خرما، پنبه و تخمه آفتابگردان از مهمترين محصولات شهر فرخي است.

پيشينه

از زمان پيدايش شهر «فرخي» اطلاع درستي در دست نيست اما در جنگ ‌نامه امام‌زاده روستاي پياده (بياذه) از مزرعه‌اي به نام «فرخ» ياد شده‌است كه به احتمال زياد همان «فرخي» است. اين شهر در گذشته به «دارالامان» نيز شهرت داشته كه حريم آن تا شعاع سه كيلومتري بوده‌است و كساني كه از حاكمان جور در امان نبودند خود را به شهر فرخي نزد قاضي مي‌رساندند و او نيز آنان را پناه مي‌داد.

مسجد جامع فرخي

از جمله آثاري است كه به دستور «حاج سيد ميرزا مجتهد»، قاضي نامور خور و بيابانك در سال 1249هجري قمري بنا شده‌است. مسجد جامع فرخي واقع در مركز روستا مي­باشد كه داراي دو شبستان است. يك شبستان براي بهار و تابستان و شيستان ديگر زمستانه است. اما به دليل افزايش جمعيت و كمبود جا در مسجد فعلاً شبستان زمستانه مردانه و شبستان بهاره زنانه شده است. بناي اين طبق مسجد جامع سمنان و با الگو برداري و معماري آن ساخته شده است. صحن شبستان بهاره داراي يك گنبد بزرگ مي‌باشد و شبستان پاييزه در حدود يك متر پايين­تر از شبستان بهاره و داراي گنبدهاي كوچك با ستونهاي بسيار بزرگ مي‌باشد. اين گنبدها در دو رديف هشت تايي بنا شده است. سال تاسيس بنا بنا بر كتبه نوشته شده در جلو محراب بهاره به سال 1249 هجري قمري است طبق سنگ نوشته درون محراب شبستان بهاره.

سنگ نوشته درون محراب

در حال حاضر به دليل كمبود جا به قسمت شبستان زمستانه مقداري اضافه شده است. تا چند سال پيش دو قرآن دست نوشته هم در مسجد بود كه هنگام خاكروبي مسجد براي محرم مي­خواستند در چاه مخصوص قرآن و ادعيه بيندازند كه آن زمان بنده نگذاشتم اين كار را بكنند. الان نمي‌دانم اين قرآنها در مسجد هست يا نه. قدمت اين قرآنها طبق تاريخ تولد نام شخصي كه در پشت آن ثبت شده بود بيش از صد سال بود. مسجد داراي اوقافي مي‌باشد كه صرف برگزاري مراسم روضه خواني در مناسبتها و اذان گو و خادم و امام جماعت مي‌شود.

ج) معرفي قنوات و مزارع فروي

1-قنات و دشت فرخي

اين قنات در حدود 12 كيلومتر طول دارد و داراي چندين ده حلقه چاه به هم پيوسته مي­باشد و آب اين قنات زمينها و نخلستان اصلي فرخي را سيراب مي ­نمايد. اين قنات بيش از 700 دانگ آب مي­باشد و اين دانگهاي آب در طي ده روز و شب كه داراي نامهايي مي­باشد در بين اهالي و صاحبان آب تقسيم مي­شود.

2- قنات محمدآباد

اين قنات نيز كيلومترها طول دارد و آب آن دشت محمدآباد را سيراب مي‌نمايد و آب آن به صورت شبانه‌روزي بين صاحبان آن تقسيم شده است.

3- قنات نورآباد

داراي قنات و موتور آبي مي‌باشد كه زمينهاي كشاورزي نورآباد را سيراب مي‌كند.

4-قنات حاجي‌آباد

متأسفانه آب اين قنات خشك شده است. در گذشته آب و منطقه كشاورزي حاجي‌آباد از بهترين‌هاي روستا بود. بهترين محصولات در اين دشت بدست مي‌آمد. ولي متأسفانه آب آن خشك شد و هر چه كار كردند كه از خشك شدن آن جلوگيري كنند نتوانستند. شايد هم دولت آنگونه كه بايد اهتمام نورزيد. الان نخلهاي آن نيز خشك شده است و لم يزرع افتاده است.

5- قنات اصحابيه

طول قنات اين مزرعه كمتر است و مقدار زمين كشاورزي آن نيز كم مي‌باشد و داراي موتور آب با يك چاه عميق مي‌باشد.

6-مزرعه عزيزآباد

داراي زمينهاي كم و آب كمي است و در حال خشك شدن است.

7-مزرعه حيدريه

داراي چند حلق چاه به هم پيوسته و يك موتور آب است.

8-مزرعه جلال‌آباد

در كنار مزرعه حيدريه و شبيه به آن مي‌باشد.

9-مينو دشت

داراي موتور آب و مزارع كشاورزي است.

10-مزرعه راجي

11-مزرعه جليل آباد( ولي الله موسوي)

 

د) معرفي محصولات كشاورزي

مهمترين محصولات كشاورزي فرخي شامل محصولات زير مي‌باشد:

الف) خرما مهمترين محصول كشاورزي منطقه است. منطقه خوروبيابانك انتهايي­ترين منطقه نخل خيز كشور است كه از جنوب غرب ايران شروع شده و در اين منطقه به پايان خط توليد خود مي­رسد. به دليل آب و هواي گرم و خشك منطقه اين محصول كشت فراوان دارد ولي به دليل كم بودن دوره گرما در اكثر سالها اين محصول مرغوب نمي­باشد.

خرماهاي اين منطقه داراي نمونه‌هاي است مانند: كرماني قسي بادامي و

ب) گندم

ج) جو

د) تخمه آفتابگردان

هـ) پنبه

و) پسته

ز) ارزن

ح) شلغم و سبزيجات

هـ)اماكن ديدني و تاريخي فرخي

1-دروازه فرخي

2-مسجد جامع فرخي

3-بادگيرهاي فرخي

4-مقبره شيخ محمد عبدالصمد

5-آب انبارها

6-لَرد

7-حمام عمومي

ساعت خوش كردن در فرخي

يكي از برنامه‌هاي زيبا و قديمي در روستا ي فرخي ماجراي ساعت خوش كردن است.

اين مراسم كه در ميان كشاورزان روستا برگزار مي‌گردد بدين صورت است:

براي كاستن از گرماي زياد كوير در تابستان فرخي‌ ها يك سنت قديمي به نام ساعت خوش كردن برگزار مي­كنند. ابتدا شخصي خوش نام و اغلب از سادات محل را براي اين كار انتخاب مي­كنند. بامداد يك روز از نيمه دوم مردادماه اين شخص اولين كسي است كه زميني را در آن سال به زير كشت مي­برد. صبح آن روز كه اغلب بعد از نماز صبح مي­باشد ابتدا چاووش به چاووشي مي­پردازد و مردم را آگاه مي­سازد. پس از جمع شدن كشاورزان بر سر زمين انتخاب شده شخص منتخب برنامه كشت و آبياري را انجام مي­دهد. در اين زمين بيشتر شلغم و جو توامان كشت مي­شود. كشاورزان با سلام و صلوات در هنگام كشت با شخص ساعت خوش كن همراهي مي­كنند. پس از بذر پاشي و آبياري توسط شخص منتخب از طرف شخص منتخب مردم به صرف چاي و صبحانه در كنار همان زمين دعوت مي­شوند. پس از صرف صبحانه و دعا براي فراواني محصول در آن سال اين برنامه به پايان مي­رسد. در چند سال اخير شخص منتخب براي اين كار آقاي سيد مجتبي نبوي بوده است.

فرخي در لغتنامه دهخدا

دهي است از دهستان جندق بيابانك بخش خور بيابانك شهرستان نائين، واقع در 14هزارگزي شمال باختري خور، متصل به راه خور به جندق. ناحيه‌اي است واقع در جلگه، معتدل و داراي 632 تن سكنه. از قنات مشروب مي­شود. محصولاتش غلات و خرما است. اهالي به كشاورزي گذران مي­كنند. هنر دستي زنان كرباس بافي است. راه ماشين رو دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 10( كشتزارهاي پيرامون اين شهر مانند «سلمگان»، «حاجي‌آباد»، «عزير آباد»، »مهدي‌آباد»، «فرح آباد» و «سيدآباد» هم اينك خالي از سكنه‌است. از جمله مزارع تازه احداث شده اين شهر مي‌توان به «نوشهر»، «برادران»، «اسلام‌آباد»، «طالقاني»، «سفيدرود» و «گلشن» اشاره كرد.

فرخي پس از انقلاب 1357 از امكانات و خدمات ويژه‌اي مانند مركز بهداشتي درماني، راهنمايي دخترانه، دبيرستان پسرانه و دخترانه، مهد كودك، مخابرات، پست بانك، بانك ملت، دهداري، دهياري، شهرداري، مركز فني و حرفه‌اي، پايگاه بسيج و خوابگاه دانشگاه برخوردار شده‌است. 

تاریخ به روز رسانی: 1394/06/30
تعداد بازدید: 2188
امتیازدهی
میانگین امتیازها:1 تعداد کل امتیازها:1
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به استانداري استان اصفهان ميباشد.
Powered by DorsaPortal