فرمانداری خور و بیابانک
خانه
حيدر يغما
حيدر يغما :

زندگي نامه

حيدر يغما

شاعر خشتمال نيشابوري سال 1302 هجري شمسي در يكي از روستاهاي شمال نيشابور به نام صومعه در بستر تهيدستي زاده شد ، با نداري زندگي كرد و با نداري درگذشت. با اين كه ميهن نياكان يغما خور و بيابانك بود، در خردسالي پدر و مادرش به روستاهاي اطراف نيشابور كوچ كردند وبا تنگدستي مي‌زيستند. يغما نيز در چنين خانواده‌اي ، ناگزير به كار سخت براي به دست آوردن روزي بود ، تا جايي كه از رفتن به آموزشگاه(مدرسه) بازماند و تا ميانسالي از خواندن و نوشتن بي‌بهره بود.

يغما با اين كه خواندن و نوشتن نمي‌دانست ولي از دوران كودكي دلبستگي فراواني به شعر و شعر گويي داشت. او شعرها و چكامه‌هاي (غزل و قصيده) شعرسراياني همچون فردوسي و اميرارسلان نامدار را كه شب‌هاي بلند زمستان خوانده مي‌شد، در كودكي شنيده بود و به خوبي بياد داشت. وي در جواني به شهر كوچ كرد و در 30 سالگي همسر گرفت و يكي دو سال ديگر روخواني قرآن و سپس فارسي را آموخت. او به انجمن‌هاي روخواني قرآن مي‌رفت ودر آن جا با ادب پيشگان و شعر شناسان آشنايي پيدا كرد. ادب پيشگان و شعر شناسان با شنيدن شعرهاي او كه برخاسته از ذوق او و پر از بيت‌هاي زيبا و پرمايه بود او را به شعر سرايي دلگرم كرده و در اين راه راهنمايي‌اش نمودند.

او تا ميانسالي سواد نداشت و پس از فراگرفتن خواندن و نوشتن هم دست نوشته‌اي بسيار بد وپر از غلط هاي املايي داشت. پيشهٔ او در بيشتر دوران زندگي اش خشتمالي و بيل زدن بود و در سال‌هاي واپسين نيز به كشاورزي و كارگري اشتغال داشت. چون از وزن و قافيه چيزي نمي‌دانست شعرهايش ايرادهاي بسياري داشت. هر چند كه شعرسرايان دانش‌آموخته هم از پاره‌اي از اين ايرادها به دور نبوده‌اند.

وي شب دوم اسفند سال 1366 درگذشت. يغما در شادياخ ، ميان راه آرامگاه خيام و عطار به خاك سپرده شد و آرامگاهي در آنجا براي او ساختند.

شعرها

آرامگاه حيدر يغما، نيشابور

او در چهل سالگي براي نخستين بار شعرهاي خود را بر روي كاغذ آورد و اولين مجموعهٔ شعرهاي خود را در سال 1346 با نام «اشك عاشورا» به چاپ رساند؛ پس از سه سال مجموعه‌اي از رباعياتش و در سال 1355 نخستين مجموعهٔ غزل‌هايش را به چاپ رساند. او همچنين كتاب ديگر خود را در سال 1365 به نام «سيري در غزليات يغما» به چاپ رساند .

اين شعر سرا نزديك 4500 بيت شعر دارد كه گزيده‌اي از آن‌ها در كتاب شاعر خشتمال نوشتهٔ جواد محقق نيشابوري براي اولين بار در سال 1373 به چاپ رسيد. شعرهاي اين شعر سرا را مي‌توان در سه جستار گنجاند :

1. سخن عشق

2. سخن باخود

3. جهان بيني و باورها

80 درصد شعرهاي يغما سخن عشق مي‌باشد. او در اين زمينه شعرهايي برابر با شعر سرايان هم رديف خود ندارد ولي در ديگر جستارها ابيات برجسته و در خور ستايشي با درون‌مايهٔ آزادگي، بسندگي، والا منشي، فرازهاي تهيدستي، سركشي و غرور دارد. شعرهاي يغما پر از آرايه‌هاي ادبي معنوي و ظاهري است. آرايه‌هاي شعرهاي يغما ساختگي نيستند و از درون او جوشيده‌اند. او در شعرهاي خود كار و كارگري را ستوده و خود را بي‌نياز از آستان استاد دانسته و اين از آن جا بوده كه مي‌پنداشته آن‌ها سخني براي گفتن ندارند. شعرهاي زير براي نمونه آورده شده‌اند:

خوردن نان ز شانهٔ دگران


فخر بي جاست اي برادر جان

به جزاز كردار و از پينهٔ دست


جهل محض است هرچه دانش هست

بيل در دست داشتن دانش


دانه در خاك كاشتن دانش

گر به بال ملك سوار شوي


سوي كيوان ستاره وار شوي

شانه خالي اگر كني از كار


پيش مردان روزگاري خوار

صد هزار افتخار كشور جم


صد هزارن هزار نيش قلم

كار يك بيل كارگر نكند


به پشيزي است كار اگر نكند

چون يغما سواد چنداني نداشت شيوهٔ نوشتن پاره‌اي از واژگان را نمي‌دانست و آن‌ها را به گونه‌اي ديگر به كار برده‌است. براي نمونه به جاي حشم و بن از حشام و بان در شعرهاي خود به كار برده است :

كي زيغما مي‌كند پرواجوي آنكس كه خود


ده سكندر با سپه برد و صد سليمان با حشام

و نمونه‌اي ديگر :

عشق رويت كه بود آفت جان


همچو دندان كرم خورده ز بان

بكشيدم كه جاش پيدا نيست


اثرش در دهان يغما نيست

تاریخ به روز رسانی: 1393/10/08
تعداد بازدید: 3750
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به استانداري استان اصفهان ميباشد.
Powered by DorsaPortal