فرمانداری خور و بیابانک
خانه
حبيب يغمايي

حبيب يغمايي در سال 1277 خورشيدي در شهر خور، مركز ناحيه جندق و بيابانك زاده شد. پدرش حاج ميرزا اسدالله منتخب‌السادات خوري بود. از طرف مادر تبار او به يغماي جندقي مي‌پيوست. منتخب‌السادات در سال 1310 در خور درگذشت و در بقعه امامزاده داود به خاك سپرده شد. دوران كودكي حبيب در خور به سر آمد. در مكتب‌خانه‌ها نزد ملايان محلي نخست قرآن را آموخت و سپس به كسب دانش‌هاي مقدماتي روي آورد. از كودكي طبع موزون او بر همگان آشكار شد و برخي خواسته‌هاي خود را به زبان شعر بيان مي‌كرد. دوستان و معاشران منتخب‌السادات به رغم زندگي در روستايي خرد و كم‌جمعيت همه اهل فضل و اديب و شاعر بودند.

حبيب هنوز ده يازده سال بيش نداشت كه در سال 1288 دستجات كاشي به سركردگي نايب حسين كاشي و پسرش ماشاءالله خان كاشي براي نخستين بار به بيابانك وارد شدند. اينان از جلوي نيروهاي مشروطه‌خواه بختياري فرار كرده و خود را به اين ناحيه رسانده بودند. منتخب‌السادات و فرزندانش را دستگير كردندو اموالشان به غارت رفت. ماشاءالله خان كه نسبت به پدرش متعادل‌تر بود چون دانست منتخب‌السادات شاعر است و در امور ديواني و منشيگري تسلط دارد او را به دبيري خود برگزيد و مأمور كرد منظومه‌اي مفصل در گزارش كارها و لشكركشي‌هايش بسرايد. اين منظومه با نام فتح‌نامهٔ نايبي كه در چند هزار بيت در مدتي كوتاه و به اجبار سروده شده، هر چند از حيث ادبي و هنري واجد ارزش نيست، اما اصيل‌ترين روايت از ماجراجويي‌هاي اين گروه آشوبگر است.

حبيب در سال 1295 عازم دامغان شد تا در مدارس آنجا به تحصيل بپردازد و در آنجا نخست در مدرسهٔ ناظميه به تحصيل مشغول شد. در سال 1300 حبيب يغمايي از دامغان رهسپار تهران شد. نخست در مدرسهٔ آليانس به تحصيل پرداخت. سپس در دارالمعلمين مركزي به ادامهٔ تحصيل در رشتهٔ ادبي مشغول شد. در آنجا از محضر استادان نامي آن روزگار چون ابوالحسن فروغي (رئيس دارالمعلمين) و عباس اقبال بهره برد، و عباس اقبال بود كه او را به كار نويسندگي و تحقيقات ادبي رهنمون شد. در همين دوره با مجتبي مينوي كه او نيز در دارالمعلمين تحصيل مي‌كرد آشنايي يافت. مينوي سالها بعد به اروپا رفت و زماني كه حبيب يغمايي مجلهٔ يغما را به راه انداخت از همان ابتدا به همكاري با مجلهٔ يغما پرداخت و در سالهاي نخست در هر شماره مقاله‌اي علمي از مجتبي مينوي درج شده است.

پس از پايان تحصيل در دارالمعلمين و مدرسهٔ عالي حقوق، يغمايي ابتدا مدت كوتاهي به‌عنوان رئيس ادارهٔ آمار به خور رفت، و سپس به استخدام وزارت معارف درآمد و به‌عنوان رئيس معارف سمنان به آن شهر انتقال يافت. خور بيابانك در آن زمان تابع سمنان بود و حبيب يغمايي اولين مدرسه را در زادگاه خود تأسيس كرد. در سال 1309 به تهران انتقال يافت و دبيري چند مدرسه از جمله دارالفنون و عضويت ادارهٔ انطباعات به عهدهٔ او گذارده شد. وزير معارف وقت يحيي خان اعتمادالدوله قراگزلو براي تأليف كتاب‌هاي درسي، يغمايي را به كار گماشت و بدين سبب برخي اشعار ساده‌اش از جمله شعر «روباه و زاغ» در كتب درسي فارسي ابتدايي راه يافت و باعث شهرت او بين دانش‌آموزان شد.

در سال 1312 همكاري مستمر او با محمدعلي فروغي آغاز شد كه تا پايان عمر فروغي در 1321 ادامه يافت. در اين دوران كليات سعدي به تصحيح فروغي با همكاري يغمايي انتشار يافت. همزمان يغمايي گرشاسب‌نامه اسدي طوسي را ويرايش و چاپ كرد و كتابي محققانه به نام سعدي‌نامه گردآوري كرد و جزو انتشارات مجلهٔ آموزش و پرورش به چاپ رساند. يغمايي كار در زمينهٔ تصحيح متون را طي دهه‌هاي بعد نيز پي گرفت و موفق به تصحيح ترجمهٔ تفسير طبري در 7 جلد بين سالهاي 1339 تا 1344 شد. آخرين اثر او تصحيح غزليات سعدي در سال 1361 انتشار يافت.

حبيب يغمايي در سال 1327 رئيس فرهنگ كرمان شد و سه ماه در آن سمت بود. در همان سال مجلهٔ يغما را تأسيس كرد. او چند سال هم در مدارس عالي از جمله دانشسراي عالي تدريس كرد و درس‌هايي چون بديع، قافيه و صناعات ادبي را سالها تدريس كرده بود و رساله‌اي به منظور تدريس قافيه تأليف كرد كه چند بار تجديد چاپ شد. در سال 1331 در زمان وزارت فرهنگ دكتر مهدي آذر، يغمايي رئيس ادارهٔ انطباعات شد. به پيشنهاد او نام اداره به ادارهٔ نگارش تغيير يافت. در هنگام تصدي اين مقام با تعدادي از شخصيت‌هاي برجستهٔ فرهنگي و ادبي آشنا شد. نيما يوشيج زماني كارمند ادارهٔ او بود.

حبيب يغمايي در اكثر كنگره‌هاي تحقيقاتي كه در مباحث ايران‌شناسي و پژوهش‌هاي تاريخي و ادبي برگزار مي‌گرديد شركت داشت. در اوايل ورود به تهران ضمن تحصيل در دارالمعلمين عالي، عضو انجمن ادبي ايران شد كه كساني چون وحيد دستگردي، افسر و عبرت ناييني آن را به وجود آورده بودند. در سال 1325 زماني كه كنگره نويسندگان ايران به رياست ملك‌الشعرا بهار برگزار شد، يغمايي عضو اصلي آن بود و چند بار اشعار خود را براي حاضران خواند. در كنگره تحقيقات ايراني نيز يغمايي در زمرهٔ اعضاي ثابت و اصلي اين كنگره بود و هر سال سخنراني داشت. در آخرين مجمع كنگرهٔ تحقيقات ايراني در شهريور 1356 در دانشگاه كرمان، مقارن با سي‌امين سال انتشار مداوم مجلهٔ يغما، در يكي از جلسات كنگره از مجله و مدير آن حبيب يغمايي به اتفاق چند تن ديگر تجليل گرديد. در سال 1356 دانشگاه تهران طي مراسمي به چند تن از دانشمندان كشور چون حبيب يغمايي و دكتر رعدي آذرخشي دكتراي افتخاري در رشتهٔ ادبيات اعطا كرد.

بي‌ترديد بزرگ‌ترين خدمت حبيب يغمايي به زبان فارسي و حوزهٔ پژوهش‌هاي ايراني، چاپ و نشر مرتب مجلهٔ يغما طي سي و يك سال است. يغمايي اولين بار در 1301 امتياز انتشار مجله را از وزارت معارف دريافت كرد، اما سپس تا چندين سال از انتشار مجلهٔ مستقل منصرف شد. در اين مدت او تجربهٔ انتشار مجلات مختلف را به دست آورد. يك دوره سردبير مجلهٔ نامهٔ فرهنگستان شد و مجلهٔ آموزش و پرورش را سه سال مديريت كرد. با اين تجربيات بود كه در اواخر سال 1326 تقاضاي امتياز مجلهٔ يغما را كرد. مجلهٔ يغما در مدت 31 سال جمعاً در 366 شماره انتشار يافت. اولين شماره در فروردين 1327 و آخرين شماره در اسفند 1357 منتشر گرديد. نويسندگان و اديبان برجسته‌اي چون مجتبي مينوي، جلال‌الدين همايي، محيط طباطبايي و دكتر محمد معين نتايج تحقيقات خود را در مجلهٔ يغما منتشر مي‌كردند به‌طوري كه دورهٔ مجلهٔ يغما از مهمترين منابع ادبي ايران در فاصله سالهاي 1327 تا 1357 و مجموعه‌اي از آثار بزرگ‌ترين محققان معاصر ايران است. مجلهٔ يغما پس از سي و يك سال انتشار منظم و پس از نشر آخرين شماره در اسفند 1357 با اعلام رسمي يغمايي و توديع او تعطيل شد.

حبيب يغمايي در 24 ارديبهشت 1363 در تهران درگذشت. پيكر او به خور بيابانك منتقل شد و در آرامگاه احداثي وي به خاك سپرده شد.

فهرست آثار :

تأليف و تصحيح

· جغرافياي جندق و بيابانك، 1304

· علم قافيه، 1340

· دخمه ارغون (مجموعه اشعار)

· گلستان سعدي (تصحيح)

· گرشاسب‌نامه، اسدي طوسي (تصحيح)، 1317

· منتخب شاهنامه (تصحيح)

· ترجمه تفسير طبري (تصحيح)، 1339-1344

· قصص‌الانبيا، ابواسحاق نيشابوري (تصحيح)، 1340

· نمونه نظم و نثر فارسي، 1343

· فردوسي در شاهنامه، 1354

· غزليات سعدي (تصحيح)، 1361

به اهتمام حبيب يغمايي

· يادنامه تقي‌زاده، به اهتمام حبيب يغمايي، انجمن آثار ملي 1349

· نامۀ مينوي، 1350

· مقالات فروغي درباره شاهنامه فردوسي، 1351

· عامري نامه، 1353

· مقالات فروغي، جلد اول 1353

· مقالات فروغي، جلد دوم 1355
تاریخ به روز رسانی: 1393/10/08
تعداد بازدید: 3560
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به استانداري استان اصفهان ميباشد.
Powered by DorsaPortal